Genootschap voor de Joodse Wetenschap in Nederland
ONLINE (zie e-mail) 10.30 uur (graag ruim op tijd inloggen)
NB Niet-leden gelieven zich bij Crescas aan te melden!

zondag 10 april 2022

Hoe Joods is het Nederlands?

Marc van Oostendorp

In de loop van de eeuwen hebben de Joodse talen, en dan met name het Jiddisch, een grotere invloed gehad op het Nederlands dan je op het eerste gezicht zou verwachten voor een door de bank genomen arme minderheid. Dat geldt niet alleen voor de woordenschat (tof, bolleboos, gein – allemaal Hebreeuwse woorden die via het Jiddisch tot het Nederlands gekomen zijn), maar ook voor de uitspraak en misschien de grammatica. Een voorbeeld van het eerste is volgens sommigen de ‘harde g’ en een voorbeeld van het tweede het gebruik van gaan voor de komende tijd (‘ik ga dat doen’).

Hoewel er al zeker 100 jaar geen Nederlands West-Jiddisch meer wordt gesproken, heeft die taal het Nederlands voor altijd beïnvloed, misschien wel meer dan andere Europese talen. Wat is de geschiedenis van de Joodse talen in Nederland in relatie met het Nederlands? En wat kunnen we daaruit leren over hoe taal werkt?

foto vanMarc van Oostendorp

Marc van Oostendorp (1967) werkt als hoogleraar Nederlands en Academische Communicatie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en als onderzoeker aan het Meertens Instituut van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen in Amsterdam. Eerder was hij onder andere verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij schrijft daarnaast regelmatig over taal en taalwetenschap voor bijvoorbeeld NRC Handelsblad en Onze Taal; ook is hij hoofdredacteur van het online-tijdschrift Neerlandistiek. Hij is geïnteresseerd in de vraag hoe talen elkaar voortdurend beïnvloeden en onder die invloed almaar veranderen.